Reclaim the Sea

Coming together demanding environmental and social justice with a global movement to reclaim our oceans and coastlines

read more

Χερσόνησος Ακάμα: περιοχή προστασίας της φύσης και της βιοποικιλότητας ή… ξέφραγο αμπέλι για ανεξέλεγκτες αναπτύξεις και ασύμβατες δραστηριότητες;

4 weeks ago, Written by , Posted in Actions, Articles, Civil Society

Κοινό Δελτίο Τύπου – Παρασκευή, 27 Οκτωβρίου 2017

 Χερσόνησος Ακάμα: περιοχή προστασίας της φύσης και της βιοποικιλότητας ή… 

ξέφραγο αμπέλι για ανεξέλεγκτες αναπτύξεις και ασύμβατες δραστηριότητες;

 

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και προειδοποιούν ότι η Χερσόνησος του Ακάμα, μία από τις σημαντικότερες περιοχές προστασίας της φύσης και της βιοποικιλότητας στην επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, βρίσκεται υπό την άμεση απειλή του κατακερματισμού και της υποβάθμισης από ανεξέλεγκτες αναπτύξεις και ασύμβατες δραστηριότητες. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας εβδομάδας, τρεις διαφορετικές υποθέσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας αναδεικνύουν ξανά το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος της ανεπαρκούς διατήρησης και διαχείρισης της Χερσονήσου Ακάμα από ορισμένα έργα, σχέδια και δραστηριότητες:

  1. Ο Δήμος Πέγειας υπέβαλε προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο εναντίον της χορήγησης πολεοδομικής άδειας για την κατασκευή μίας ενοποιημένης ανάπτυξης μεγάλων και σύνθετων χρήσεων στο Αγιοβούνι της Πέγειας, μία περιοχή εξαιρετικής φυσικής καλλονής και ιδιαίτερης οικολογικής αξίας εκτός ορίου ανάπτυξης, η οποία εφάπτεται με τις περιοχές του Δικτύου Natura 2000 Τόπος Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ) και Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) Χερσόνησος Ακάμα. Τονίζεται ότι η πολεοδομική άδεια και η περιβαλλοντική έγκριση του προτεινόμενου έργου δεν έλαβαν υπόψη τις επιφυλάξεις και ενστάσεις του Δήμου Πέγειας [1]. Επιπλέον, η Πολεοδομική Αρχή δεν προέβη στην αξιολόγηση των επιπτώσεων στο τοπίο της περιοχής πριν από τη χορήγηση πολεοδομικής άδειας, ενώ η Περιβαλλοντική Αρχή εξέδωσε θετική περιβαλλοντική γνωμάτευση, παρά την αναγνώριση των σοβαρών, αρνητικών και μη-αναστρέψιμων επιπτώσεων στη φύση και την άγρια ζωή, το τοπίο, τη μορφολογία, τη γεωλογία, την υδρολογία, τη χρήση γης και τις δημόσιες υποδομές της περιοχής [2].
  2. Το Υπουργείο Οικονομικών, σε συνεννόηση με το Υπουργείο Εσωτερικών και το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, συμπεριέλαβε στον κατάλογο της προτεινόμενης προς αποξένωση ακίνητης ιδιοκτησίας της Δημοκρατίας ένα τεμάχιο έκτασης 78,931 τ.μ., το οποίο χωροθετείται στις νοτιοανατολικές παρυφές του Κρατικού Δάσους Πέγειας (περιοχή Πυκνής) και του Εθνικού Δασικού Πάρκου Ακάμα, καθώς και εντός και πλησίον των περιοχών του Δικτύου Natura 2000 ΤΚΣ και ΖΕΠ Χερσόνησος Ακάμα. Το συγκεκριμένο τεμάχιο εφάπτεται με την περιοχή χωροθέτησης της ενοποιημένης ανάπτυξης μεγάλων και σύνθετων χρήσεων στο Αγιοβούνι της Πέγειας [3]. Σύμφωνα με το ερωτηματολόγιο αντίκτυπου της προτεινόμενης νομοθεσίας που υπέβαλε το Υπουργείο Οικονομικών προς την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών, παρά το γεγονός ότι το συγκεκριμένο τεμάχιο εμπίπτει εντός και πλησίον των περιοχών του Δικτύου Natura 2000 ΤΚΣ και ΖΕΠ Χερσόνησος Ακάμα, δεν προηγήθηκε καμία διαβούλευση με τις συναρμόδιες αρχές (συγκεκριμένα τα Τμήματα Περιβάλλοντος και Δασών, του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, καθώς και την Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας του Υπουργείου Εσωτερικών), ενώ παράλληλα το Υπουργείο Οικονομικών δεν προέβη σε οποιαδήποτε μελέτη εκτίμησης των επιπτώσεων στο περιβάλλον από την προτεινόμενη τροποποίηση του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου (ΚΕΦ.224) [4]. Η συζήτηση του νομοσχεδίου στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών θα συνεχιστεί την ερχόμενη Δευτέρα, 30 Οκτωβρίου 2017 [5].
  3. Το Τμήμα Οδικών Μεταφορών χορήγησε άδεια για τη διοργάνωση διεθνούς έκθεσης τετράτροχων μοτοσυκλετών («γουρούνων») σε αγροτικό και δασικό οδικό δίκτυο πλησίον της Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής Λάρας – Τοξεύτρας. Σημειώνεται ότι η έκθεση «γουρούνων» διοργανώνεται εκτός του Εθνικού Δασικού Πάρκου Ακάμα, αλλά εντός των περιοχών του Δικτύου Natura 2000 ΤΚΣ και ΖΕΠ Χερσόνησος Ακάμα. Ειδικότερα, η έκθεση «γουρούνων» διεξάγεται σε τεμάχιο τουρκοκυπριακής ιδιοκτησίας, στο οποίο μάλιστα έχουν διεξαχθεί χωματουργικές εργασίες (εκσκαφές και επιχωματώσεις) και δημιουργήθηκε μία «πίστα γουρούνων». Σημειώνεται επίσης ότι οι καθ’ ύλην αρμόδιες αρχές για τη διατήρηση και διαχείριση των περιοχών του Δικτύου Natura 2000 ΤΚΣ και ΖΕΠ Χερσόνησος Ακάμα ενημερώθηκαν την τελευταία στιγμή για τη διοργάνωση της έκθεσης «γουρούνων», χωρίς να προηγηθεί οποιαδήποτε διαβούλευση μαζί τους.

Επιπλέον, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις τονίζουν ότι η διοργάνωση μίας διεθνούς έκθεσης τετράτροχων μοτοσυκλετών («γουρούνων») πλησίον των σημαντικότερων παραλιών ωοτοκίας των θαλάσσιων χελώνων δεν συνάδει με τους στόχους διατήρησης και διαχείρισης της Χερσονήσου Ακάμα. Για την ακρίβεια, κινείται προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση καθώς στέλλει ένα λανθασμένο μήνυμα, σε μία περίοδο που οι «γουρούνες» συνεχίζουν να αποτελούν μία σημαντική απειλή για τους βιότοπους των θαλάσσιων χελώνων, όπως αποδείχθηκε πρόσφατα με την καταστροφή 19 φωλιών θαλάσσιων χελώνων από μία «γουρούνα» στην παραλία της Λίμνης στον Κόλπο Χρυσοχούς, εντός της περιοχής Natura 2000 ΤΚΣ Πόλις – Γιαλιά [6]. Σημειώνεται επίσης ότι η ανεξέλεγκτη χρήση «γουρούνων» εντός των περιοχών Natura 2000 ΤΚΣ και ΖΕΠ Χερσόνησος Ακάμα οδηγεί στην υποβάθμιση σημαντικών οικοτόπων (κυρίως αμμοθινών) και στην όχληση ειδών άγριας ζωής (κυρίως ερπετών και πτηνών).

Παράλληλα, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις υπογραμμίζουν το γεγονός ότι αυτή είναι η πολλοστή φορά τους τελευταίους μήνες που χορηγείται άδεια για ασύμβατες δραστηριότητες εντός των περιοχών του Δικτύου Natura, χωρίς να προηγηθεί ένας ολοκληρωμένος προέλεγχος (screening) των επιπτώσεων στο περιβάλλον, μέσω μίας διαφανούς και συμμετοχικής διαδικασίας. Ενδεικτικά, αναφέρεται η διοργάνωση συναυλιών στις περιοχές ΤΚΣ και ΖΕΠ Ακρωτήριο Άσπρο – Πέτρα του Ρωμιού [7], καθώς και η διοργάνωση δεξίωσης γάμου και συναυλίας στην παραλία Ασπρόκρεμος, εντός των περιοχών ΤΚΣ και ΖΕΠ Χερσόνησος Ακάμα [8]. Πέρα από τις πιο πάνω δραστηριότητες, ενδεικτική είναι επίσης η ανοχή που επιδεικνύεται σε παράνομα υποστατικά (εστιατόρια και αναψυκτήρια), τα οποία χωροθετούνται εντός και πλησίον της Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής Λάρας – Τοξεύτρας [9].

Καταλήγοντας, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις απαιτούν:

  1. Την θέσπιση ενός ολοκληρωμένου, δεσμευτικού και αποτελεσματικού καθεστώτος προστασίας των περιοχών του Δικτύου Natura 2000 ΤΚΣ και ΖΕΠ Χερσόνησος Ακάμα∙
  2. Τη διασφάλιση μίας ορθής, έγκαιρης και επαρκούς διαδικασίας εκτίμησης των επιπτώσεων στο περιβάλλον από ορισμένα έργα και σχέδια, τα οποία χωροθετούνται εντός ή/και πλησίον των περιοχών του Δικτύου Natura 2000 και δύναται να τις επηρεάζουν σημαντικά∙
  3. Την υιοθέτηση και εφαρμογή μίας διαφανούς και συμμετοχικής διαδικασίας προέλεγχου (screening) των επιπτώσεων στο περιβάλλον από ορισμένες δραστηριότητες, οι οποίες χωροθετούνται εντός ή/και πλησίον των περιοχών του Δικτύου Natura 2000 και δύναται να τις επηρεάζουν σημαντικά∙
  4. Τον άμεσο τερματισμό όλων των παράνομων επεμβάσεων (κατεδάφιση παράνομων κατασκευών και απομάκρυνση παράνομων υποστατικών), καθώς και την αποτελεσματική εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας για την πρόληψη και αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημιάς.

Το κοινό δελτίο τύπου συνυπογράφουν η Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου, το Κυπριακό Ίδρυμα Προστασίας του Περιβάλλοντος Terra Cypria, ο Πτηνολογικός Σϋνδεσμος Κύπρου, οι Φίλοι της Γης Κύπρου, η Οικολογική Παρέμβαση Φίλοι του Ακάμα, η Οικολογική Κίνηση Κύπρου, το Κέντρο Περιβαλλοντικής Έρευνας Ενάλια Φύσις και η Πρωτοβουλία για τη Διάσωση των Φυσικών Ακτών.

Σημειώσεις:

[1] http://cyprus-mail.com/2017/10/22/peyia-goes-court-vassiliou-project/

[2]http://www.moa.gov.cy/moa/environment/environmentnew.nsf/All/A14413D240268C30C2257F290068DDE1/$file/GN20150810101.pdf?OpenElement

[3] http://www.philenews.com/eidiseis/topika/article/446326/apoxenonoyn-g-se-perioches-natura-2000-eikones

http://dialogos.com.cy/blog/idou-ta-kratika-fileta-pou-theli-na-ekpiisi-i-kivernisi/

[4] http://reclaimthesea.org/wp-content/uploads/2017/10/2.pdf

[5] http://www.parliament.cy/easyconsole.cfm/id/334

[6] http://www.philenews.com/koinonia/eidiseis/article/427710/me-gyroynes-dielysan-tis-folies-ton-chelonon-eikones

[7] http://www.philenews.com/eidiseis/topika/article/419868/epikindynes-epembaseis-stin-petra-toy-romioy-eikones

[8] http://www.moi.gov.cy/moi/moi.nsf/All/D6230480E5D6EABBC2258193002B4A49?OpenDocument

http://www.moa.gov.cy/moa/agriculture.nsf/All/160580454F87B41BC22581990037A5ED?OpenDocument

[9] http://www.philenews.com/eidiseis/topika/article/427503/odoiporiko-stis-paranomies-toy-akama-eikones

0